Gebelikte Tiroid Hastalıkları - Guatr

Tiroid bezi boyunun ön tarafında, adem elması dediğimiz çıkıntının hemen altında nefes borusunu at nalı şeklinde saran, yaklaşık 20gr olan bir salgı bezidir.

Salgıladığı tiroid hormonları (T3 ve T4) tüm metabolizmayı etkiler Tiroid bezinin çalışmasını beyinin alt kısmında gözlerimizin hemen arkasında yeralan hipofiz bezinden salgılanan TSH (Tiroid uyarıcı hormon) tarafından kontrol edilir. İyot elementi tiroid bezi çalışması için son derece gereklidir. Beslenmeyle yetersiz alındığında tiroid hormonlarının salgılanması aksar. Ülkemizde sık görülen iyot eksikliğinde belirgin tiroid bezi problemleri ortaya çıkar. Kadınlarda tiroid bezi hastalıkları erkeklerden daha sık görülür.Bu nedenden dolayı doğurganlık çağındaki pek çok kadın tiroid bezi problemlerinden sıkça etkilenir. Guatr tiroid bezinin normalden büyük olması durumudur.Hastalara yaklaşımda guatr dan çok ona eşlik eden hormonal durum önemlidir.

Hipertiroidi

Tiroid bezinin kana çok hormon salgılaması, hipertiroidi şeklinde adlandırılır (zehirli guatr). Bu durumda zayıflama, kalbin hızlı atması (çarpıntı), sıcağa tahammülsüzlük, sıcak basmaları, ellerde titreme, gözlerde dışarı doğru şişlik ortaya çıkar. Gebelik sırasında görülen hipertirodilerin % 95’i Graves hastalığına bağlıdır. Gebelik sırasında hipertiroidi erken doğum, ölü doğum, düşük, bebekte gelişme geriliği, ve annede kalp yetmezliğine, tansiyon yüksekliğine neden olabilir. Bu nedenle hipertiroidinin gebelik öncesinde kontrol altına alınması oldukça önemlidir.

Tedavi için seçilen ilaç genelde Propylthiouracil dir. Radyoaktif İyot (RAI) tedavisi gebelerde kullanılmaz. Hipertiroidik gebelerde gerekli ise cerrahi tedavi 3-6 aylar arasında yapılmalıdır. İlk 3 ayda düşük riskini artırdığından cerrahi tedavi yapılmaz, ancak mutlaka gerekli ise ilk 3 ay da da de cerrahi tedavi uygulanabilir.

Hipotiroidi

Tiroidin az çalışması durumuna hipotiroidi denir. Bu geliştiğinde; gebede unutkanlık, halsizlik, deride kuruma, saçlarda dökülme, yorgunluk, uykuya eğilim ortaya çıkabilir. Hipotiroidi gebelerin % 0.05’inde görülür. Bu hastalarda düşük, bebeğin eşinin erken yerinden ayrılması, bebekte gelişim geriliği, erken doğum, doğum öncesi bebek kaybı ve bebekte sinir sisteminde bozukluk riski artmaktadır. Bebek tiroid bezi gelişmeden önce (ilk 3 ay) anne yeterli düzeyde iyot almazsa bebekte zeka geriliği görülebilir. Tedavi tiroid hormonu içeren ilaçlarla yapılır.

Erken doğumdan ne zaman söz edilir ve önemi nedir?

Normal gebelik süreci 37-42 hafta arasındadır. Doğumun ister ağrıların başlaması veya suyun gelmesi isterse de başka bir nedenle 37. gebelik haftasından önce gerçekleşmesi erken doğum olarak adlandırılır.

Toplumdaki sıklığı %10-12 arasındadır, ancak erken doğum için yüksek risk oluşturan hasta gruplarında bu oran çok daha yükselmektedir.

Anne karnındaki bebek ve yenidoğan (ilk 28 gün) dönemindeki tüm ölümlerin %80'i erken doğumlardan kaynaklanmaktadır. Yaşayan bebeklerin yakın dönemde karşı karşıya olduğu risklerden en önemlileri arasında yenidoğanın solunum problemleri, beyin içi kanamalar, yenidoğan retinopatisi (körlük), zeka ve motor fonksiyon bozuklukları ve barsak problemleri sayılabilir.

Çok düşük ağırlıklı (750 g) altındaki bebeklerin yaşama şansları günümüz modern tıp imkanlarıyla sağlanabilse de bu grup bebeklerin bir kısmında ileride düşük okul başarısı, görsel motor fonksiyon bozuklukları ve çeşitli sosyal uyum bozukluklarının ortaya çıkabildiği bilinmelidir.

Rahim içi ve dışı enfeksiyonlar, çoğul gebelikler, amniyon mayiinin fazla olması, rahmin yapısal anormallikleri, rahim iç tabakası içinde kanamalar, genetik faktörler, doğumu başlatan fizyolojik mekanizmaların erkenden tetiklenmesi erken doğumun başlıca nedenleri arasında sayılabilir.

Anne yaşının 17'nin altında veya 35 'in üzerinde olması, önceki doğumun erken doğum ile sonlanması, vajinal kanama, stres, düşük sosyo-ekonomik durum, sigara ve diğer kötü alışkanlıklar, anne adayının aşırı zayıflığı, çalışma şartlarının ağırlığı ve gebeliğe eşlik eden iyi kontrol edilmemiş sistemik hastalıklar (diyabet, kalp, böbrek ve tiroid hastalıkları vb.) erken doğum açısından risk faktörlerini oluştururlar.

 

Ultrason nedir?

Ultrason görüntülemesi, organları, yumuşak dokuyu, ve kan akımını incelemek için yaygın olarak kullanılan ve maliyet etkinliği olan bir diagnostik görüntüleme yöntemidir. Hastanın cildine tutulan bir transdüserden vücuda gönderilen yüksek frekans ses dalgalarıyla çalışmaktadır. Bu transdüser dokudan ve kandan bir yankı olarak gönderilen ses dalgalarını da almaktadır. Bu yankılar ultrason makinesi tarafından, hastanın yanındaki bir monitörde görülebilen real-time görüntülere çevrilmektedir.

Görüntü kalitesini iyileştirmek için, transdüserin yerleştirildiği deriye zararsız, kokusuz, ve suda çözünen bir jel uygulanmaktadır. Bu serinlik ve nem hissi verebilir ama inceleme sonunda jel tamamiyle silinmektedir.

Ultrason incelemesi için, hastaların genellikle bir hastane yatağına veya inceleme masasına uzanmaları istenir. Prosedür boyunca, transdüserden hafif bir basınç ve titreşim hissetmek normaldir. Bu kesinlikle acısızdır. Oda ışıkları bazen parlamayı azaltmak ve ekranda görüntüleri daha iyi görebilmek için karartılmaktadır. Daha iyi görüntüler elde etmek için vücudun pozisyon değişiklikleri bazen gerekli olabilmektedir. Diagnostik ultrason, klinik olarak yaygın kullanıldığı yıllar boyunca güvenli olduğunu kanıtlamıştır ve herhangi bir şekilde onunla ilişkili hiçbir zararlı etki yoktur.

 

Renkli Doppler Ultrasonografi Nedir, Gebelerde Neden Yapılır?

Doppler ultrasonografide bebeğe olan (uterus damarları ve göbek kordonundan) ve bebekteki kan akımlarının incelenmesi ile bebekteki kan akım hızlarındaki azalma yani plasental yetmezlik saptanır. Halk arasında renkli ultrason olarak bilinen ultrason çeşidi budur ve amaç bebeği renkli olarak görüntülemek değil kalbin sistol (atım) ve diyastol (dolum) zamanlarında “kan akım hızlarını” incelemektir. Zaten buradaki renkler bilgisayar ortamında suni olarak oluşturulmuş renklerdir ve kan akımının proba yaklaşması veya probtan uzaklaşmasına göre mavi veya kırmızının çeşitli tonlarında olur. Renklendirilmiş kan akımlarını tespit etmek daha kolaydır ve tespit edilen kan akımları dalga şekilleri halinde grafiksel olarak dökümante edildiklerinde kan akım hızındaki değişiklikler görüntülenebilir ve birtakım spesifik oranlama yöntemleri ile subjektif olarak hesaplamalar ile akım hızındaki azalmalar belirlenebilir.

Doppler veya renkli doppler ultrasonografi özellikle gelişme geriliği başta olmak üzere yüksek riskli gebeliklerin takibinde olduça faydalıdır. Doppler daha çok yönlendirici bir testtir. Diğer fetal iyilik testleri ile birlikte gebelik yönetiminde yardımcıdır. Ancak, bazı durumlarda örneğin göbek kordon atardamarında “ters akım” olması bebeğin ciddi risk altında olduğunu gösterir ve acilen bebeğin doğurtulmasını gerektirir.

Doppler özelliği taşıyan ultrason cihazları geleneksel cihazlara göre son derece pahalı olduğundan her merkezde bulunmazlar ve bu nedenle çoğu zaman doppler incelemeleri gebeliği takip eden doktor dışında başka bir doktor tarafından yapılmaktadır.

 

4 Boyutlu ultrason 3 Boyutlu ultrason

 

 

Esas olarak 3 veya 4 boyutlu ultrasonografi klasik 2 boyutlu ultrasonografi kullanımını gereksiz kılacak ölçüde bir yöntem değildir. Ancak, klasik ultrasonografide saptanması güç olan veya deneyim isteyen bazı durumlarda avantaj sağlamaktadır. Özellikle bebeğin dış yapısının incelenmesinde avantajlıdır.

Örneğin, yarık damak ve dudak anomalilerinin saptanmasında, kol ve bacaklardaki bazı detay anomalilerin görülmesinde, nöral tüp defektlerinde 3 veya 4 boyutlu ultrasonografi daha detaylı bilgi verebilmekte ve incelemeyi kolaylaştırabilmektedir. Buna karşın 2 boyutlu ultrasonografi bebeğin iç organlarını değerlendirmede hala 3 boyutlu ultrasonografiden üstündür.

4 boyutlu ultrasonografinin belki hayati gibi görünmese de aslında en önemli avantajlarından biri, anne ve baba adaylarının doğmamış bebeklerinin gerçek görünümünü görmeleri ile normalde doğumdan sonra kurulması beklenen duygusal bağların daha önceden oluşmasıdır. Gerçektenden de bebeğini ekranda gören annenin duygusal bir patlamayla heyecandan ağladığına şahit olarak bunun doğruluğunu sık sık yaşıyoruz. Bebeklerini önceden gören anne adaylarının gebeliklerinin geri kalan kısmını daha rahat geçirdikleri de bazılarınca iddia edilmektedir.

Ultrasonda 4 boyutlu görüntü almak bazı koşulları gerektirir. Öncelikle incelemek istediğimiz kısmın önünde amniyon sıvısının yeterli olması gerekir. Bu nedenle, ara sıra bebeğin pozisyonundan ötürü istenen görüntü o an için alınmayabilir. Ancak, inceleme süresinin uzatılması veya nadiren olduğu gibi daha sonra tekrar yapılması ile fetusun pozisyonunun değişme şansı arttığından istenen görüntüler elde edilebilir.

Görüntüleri ister basılı olarak ister CD’ye kaydedilmiş olarak alabilirsiniz. Hatta, video formatında CD’ye kaydedip bunları daha sonra seyretmek ve yakınlarınıza seyrettirmek de mümkündür.

Hafta Hafta Ultrason Videoları

Asagidaki resimlerde bebeginizin hafta hafta ultrasonda nasil gorundugunu kontrol edebilir, gormek istediginiz ultrason goruntusune tiklayarak ultrason videosunun buyuk halini gorup, izleyebilirsiniz.

 

Yüz ifadeleri	Yüz ifadeleri	Yüz	Rahatlama
27 Haftalik	27 Haftalik	27 Haftalik	20 Haftalik
18 Haftalik	16 Haftalik	15 Haftalik	12 Haftalik
10 Haftalik	Minicik	Yüz ifadeleri	Yüz ifadeleri
Erken iletisim Çabasi	Dans Ediyor :)	Dinleniyor	Güzel Küçük Eller
Mutlu Bir Gülümseme	Esniyor	Esniyor	Esniyor
ikizler Oyuna Baslamis	ikizler Oyuna Baslamis	Mutluyum	Yalnizca Oturuyorum
Yüz ifadeleri	Signaling	What is going on	Aksiligi Tutmus
Meditasyon da :)	Mutluyum	Ne içiyor?	Çilgin
Dans	Geriniyor	Basariyor	Ne Yiyor?
Ne Yapiyor?	Zipliyor (Erkek)	Bagiriyorr	Üzgün :(
Bagiriyor	Erkek!! :)	Düsünüyor	Elleriyle Oynuyor
Beraber Yasam	Biseyler Yasiyorum :)	Basi Döndü	Kordon
Yan Görünüs	Göstermem	Üçüzler	10 Haftalik ikizler
istemem istemem	Bende Göstermem	Ne iciyorum :)?	Esneme
Esniyor	Hareketli	Esneme	Ne Yapacagini Bilmiyor :)
Ne içiyor?	:))

Anne sütü ile bebeğini emzirmenin önemi :

 

Anne sütüyle beslenen bebek başka tür besin alan bebekten daha az hasta olur ve daha iyi beslenir.Eğer tüm bebekler en az 6.aya kadar anne sütüyle beslense, her yıl 1,5 million bebek ölümü engellenebilir ve milionlarca bebek daha sağlıklı ollur ve daha iyi gelişirler.

Anne sütü yerine pudra halinde satılan süte veya suya katılan mamalar yada hayvan sütü(koyun, keçi, inek)yeni doğan bebeğin sağlına zarar verebilir özellikle eğer ailenin maddi imkanı kısıtlıysa ve suları yeterince temiz değilse. Anne sütünden başka içecekler isal olma ve başka hastalıklara yakalanma riskini arttırır.

 

Anne bebeğini doğumdan hemen sonra emzirmeye alıştırmalı böylece memeleri süt oluşmasını tevşik eder.

Doğumdan sonra annenin ürettiği sarı renkli süt kolostrum yeni doğan bebek için tam bir besindir, çok doyurucu ve enfeksiyon ve hastalıklara karşı koruyucudur.

Anne sütü bebeği : isallık, kulak enfeksiyonu, bronş enfeksiyonu gibi çoğu enfeksiyondan korur.

Bu koruma daha etkili olabilmesi için bebeğe ilk 6 ay sadece anne sütü vermek gerek ve en az 2 yıl emzirmeli.

 

Anne sütünden hariç hiç bir başka içecek yada gıda onu okadar koruyamaz,6. aydan sonra bebeğin anne sütüne ek olarak başka gıdalara ihtıyacı olur ve anne hem bebeğini emzirir hem değişik mamalar verebilir.

Eğer anne çalıştığı için bebeğini emziremiyorsa sütünü çekip biberonla verebilir, anne sütü 8 saat boyunca korunabilir.

Eğer anne emzirme imkanında değilse, mesela  AIDS(HIV) olanlar için, başka bir anne sütüyle veya pudra halinde mamalarla besleyebilir.

 

• Önemli noktalar :

 

-         Yeni doğan bebeğin ilk 6 ay boyunca ihtiyacı olan tek gıda anne sütüdür hatta su veya başka tür yiyeceğe ihtiyacı yoktur

 

-         AIDS hastalığına yakalanan kadın çocuğunu emzirerek ona hastalığını bulaştırabilir

 

-         Yeni doğan bebek doğumdan 1 saat sonra hemen emzirilmeli

 

-         Anne sütü bebeği bir sürü enfeksiyon ve hastalıktan korur

 

-         Emzirme annenin süt üretmesini sağlar ve hemen hemen her anne bebeğini emzirebilir

 

-         Biberon veya emzirik bebeği hasta edebilir onu isal eder otit yapar hatta bazen isallık ölüme kadar gidebilir.Bunu engellemek için biberon ve emzirikleri kaynar suyla temizlemek ve sterilize etmek gerek

 

-         6. aydan sonra bebeğin anne sütüne ek olarak başka gıdalara ihtiyacı var tabi anne bebeğini en az 2 yaşına kadar emzirmeli

 

-         Eğer anne bebeğini emziremezse başka bir anne sütüyle veya pudra süt gibi mamayla emzirmeli

 

-         Eğer anne bebeğine sadece anne sütüyle yani emzirerek bakıyorsa 6 ay boyunca hamile kalmama şansı %98dir, tabi eğer adet döngüsu geri başlamamışsa

 

-         Bebeklerini emziren kadınlarda meme kanseri, yumurtalık kanseri,endometrium kanseri daha az görülür ve annede kemik erime şansını azaltır.

 

-         Emziren anne daha çabuk kilo verir çünkü günde yaklaşık 500 kaloriden fazla tüketir

 

-         Emziren annede doğum sonrası kanamaları daha az olur

 

-         Anne sütü temizdir ve göğüs temizlemesi sabun veya başka tür kimyasal maddelerle yapılmamalı

 

-         Emzirme anne ve bebek arasında güçlü bir bağ kurulur

 

• Eğer 6 aydan küçük bebek tartıldığında normalin altına düşüyorsa bunun bir kaç sebebi olabilir :

- Bebeğin daha fazla emzirilmesi gerek, bazen günde 12 kez emzirilmesi ve her emzirme en az 15 dakika sürmeli.

- Bebek belki anne memesini tam ağzında tutamıyor bunun için biraz yardımcı olmak gerek

- Bebek hasta olabilir

- Su veya başka içecekler yüzünden bebek yeterince emzirmiyor, anne kendi sütünden başka içecek vermemeli.

 

Sezaryen

  

 

  

 

  

Plasenta çıkarılıyor

 

Sezaryen(sezeryan) cerrahi bir tekniktir, eğer normal bir doğum imkansızsa bu teknik sayesinde bebek anne karnından çıkarılır.

• Neden sezaryen(sezeryan) yapılır ?

Fonksiyonel patoloji yüzünden :

 

-         eğer annede fibrom varsa

-         plasenta düz yerleşilmemişse

-         rahim ağzı yeterince açılmıyorsa

 

Genel patoloji :

 

-         eğer anne çok yorgunsa  yani normal bir doğumu kaldıramıyacaksa mesela kalp hastasıysa

 

Bebekten gelen bir problem :

 

-         eğer bebek ters doğuyorsa yani popo önde

-         eğer bebek çok şişmansa

-         eğer bebekte bir acı çekme varsa mesela yeterince oksijenlenemiyorsa

-         ikiz çocuk doğuruluyorsa

Bütün bu durumlarda sezeryan tercih edilebilinir.

• Sezaryen nasıl yapılır ?

Annenin karın kısmında bir kesik yapılır ve uterus(rahim) açılır sonra bebek cıkarılır.Bebek çıkarıldıktan sonra önce rahim dikilir sonra karın.Günümüzde cerrahlar en az iz bırakmaya çalışırlar ve bunun için pubisin üst kısmında kesik yapılır.

Sezeryan genel anestezi veya peridural sayesinde yapılabilinir, bebek ve annenin durumuna göre doktor en uygun tekniğin seçilmesini sağlar.